مقایسة رابطة عقل و دین از منظر ابو حامد غزالی و مرتضی مطهری
23 بازدید
محل نشر: مجلة کوثر معارف، شمارة 18، ص 181
نقش: نویسنده
سال نشر: 1390/06/16
وضعیت چاپ : چاپ شده
نحوه تهیه : فردی
زبان : فارسی
بدون شک پرداختن به رابطة عقل و دین و روش شناخت دین و متد دستیابی به معارف الهی یکی از مهمترین دغدغه‌های اندیشمندان بوده است. اساسی‌ترین پرسش در این مورد این است که قلمرو هر یک از این دو تا کجاست؟ میزان و حدود عقل در این زمینه تا چه حد است؟ آیا عقل و دین با هم سازگارند؟ در فرض عدم سازگاری با چه معیار و ملاکی، شناخت دین حاصل می‌شود؟ و اصولا در راستای شناخت دین و معارف الهی عقل فقط به عنوان یک روش مطرح است و یا به عنوان یک منبع دینی هم می‌تواند نقش‌آفرینی نماید. در این مقاله موضوع فوق را با روش مقایسه‌ای بین آراء ابوحامد غزالی و مرتضی مطهری مورد تأمل قرار داده‌ایم. غزالی بر این است که شرع مقدم بر عقل است. البته ایشان عقل را تحسین می‌نماید ولی آن را محدود به طبیعت دانسته و از درک مسائل مانند مابعدالطبیعی، حقایق ایمانی و دینی و رابطه صفات خدا با ذات آن عاجز می‌داند. عقل در منظر استاد مطهری نیروی مدرک واقعیت خارجی و تشخیص دهندۀ حقیقت از خطا و نیروی تمییز دهنده باید از نباید و حق از باطل است. دربارۀ رابطۀ عقل و دین از دیدگاه استاد مطهری به این نتیجه رسیدیم که استاد جایگاه و مکانت هر دو را محترم شمرده و عقل را کاشف از اعتقادات دینی می‌داند. نیز در اندیشۀ استاد مطهری ملاک صحت و بطلان یک عقیده عقل می‌باشد و لذا می‌توان یک نظام اعتقادات بر مبنای عقل با استفاده از روشهای استدلال منطقی صحیح به دست آورد و می‌توان یک نظام اعتقادات دینی را طوری اثبات کرد که برای همگان مجاب باشد. کلید واژگان: عقل، دین، رابطة عقل و دین، ظاهرگرایان، عقل‌‌گرایان، غزالی، مرتضی مطهری.
دانلود